جایگزینی چک‌های رمزدار با چک‌های تضمین‌شده از هفته پایانی فروردین ۱۴۰۵

تاریخ انتشار: ۶ دی ۱۴۰۴
منبع: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

خلاصه خبر

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با ابلاغ برنامه اجرایی جدید، از ممنوعیت صدور چک‌های رمزدار و جایگزینی کامل آن‌ها با چک‌های تضمین‌شده از هفته پایانی فروردین‌ماه ۱۴۰۵ خبر داد.
این تصمیم با هدف افزایش شفافیت، یکپارچگی شبکه بانکی و تسهیل فرآیندهای مرتبط با چک اتخاذ شده است.

جزئیات بخشنامه بانک مرکزی

بر اساس بخشنامه شماره 254612/04 مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۰۴ و با توجه به درخواست برخی بانک‌ها برای افزایش مهلت اجرای تغییرات فنی، همچنین همزمانی این فرآیند با ایام پرترافیک پایان سال، اجرای نسخه 4.5.6 سامانه چکاوک به هفته پایانی فروردین ۱۴۰۵ موکول شد.

در نتیجه این تغییر:

• صدور چک رمزدار از تاریخ مذکور به‌طور کامل ممنوع خواهد بود.

• تنها چک تضمین‌شده به‌عنوان ابزار رسمی پرداخت بانکی جایگزین می‌شود.

بانک مرکزی تأکید کرده است که شبکه بانکی موظف به رعایت زمان‌بندی اعلام‌شده بوده و باید تمهیدات فنی لازم را در موعد مقرر عملیاتی کند.

چک تضمین‌شده چیست؟

چک تضمین‌شده چکی است که پرداخت وجه آن توسط بانک صادرکننده تضمین می‌شود و همانند چک رمزدار، فاقد ریسک برگشت است.
با این حال، چک تضمین‌شده از نظر شفافیت، قابلیت رهگیری و دسترسی اطلاعاتی مزایای بیشتری نسبت به چک رمزدار دارد.

ویژگی‌ها و مزایای چک تضمین‌شده

بانک مرکزی در راستای فرهنگ‌سازی استفاده از چک تضمین‌شده، مزایای زیر را اعلام کرده است:

• ثبت صدور چک در سامانه صیاد (پیچک) توسط بانک صادرکننده

• قابلیت پذیرش و پرداخت در تمامی شعب بانک‌ها بدون محدودیت جغرافیایی

• امکان استعلام وضعیت چک توسط ذی‌نفع از مسیرهای مختلف:

  • اینترنت‌بانک و همراه‌بانک

  • خودپردازهای فعال در زیست‌بوم چک

  • پیامک

  • اپلیکیشن‌های موبایلی بانکی

• عدم وجود سابقه برگشتی مشابه چک‌های رمزدار

• امکان پرداخت فوری وجه چک در زمان مراجعه ذی‌نفع

به دلیل ثبت اطلاعات در سامانه صیاد، اصالت چک تضمین‌شده به‌صورت سیستمی برای بانک قابل تشخیص است؛ موضوعی که پرداخت را تسهیل کرده و باعث یکسان‌سازی رویه‌ها در شبکه بانکی می‌شود.

نقش بانک‌ها در اجرای طرح

بانک مرکزی از بانک‌ها خواسته است اقدامات زیر را در دستور کار قرار دهند:

• ابلاغ سریع بخشنامه به واحدهای ذی‌ربط

• فراهم‌سازی تمهیدات فنی لازم برای اجرای کامل طرح

• اطلاع‌رسانی مؤثر به مشتریان و هدایت آن‌ها به استفاده از چک تضمین‌شده

اجرای صحیح این دستورالعمل، نقش مهمی در انتظام‌بخشی زیست‌بوم چک و افزایش اعتماد عمومی به ابزارهای پرداخت بانکی خواهد داشت.

جمع‌بندی

با حذف تدریجی چک‌های رمزدار و جایگزینی کامل آن‌ها با چک‌های تضمین‌شده از فروردین ۱۴۰۵، شبکه بانکی کشور وارد مرحله‌ای جدید از شفافیت، امنیت و یکپارچگی در مبادلات چکی می‌شود.
این اقدام، گامی مؤثر در جهت بهبود تجربه مشتریان، کاهش ریسک‌های بانکی و ارتقای کارایی نظام پرداخت کشور به شمار می‌رود.